Burunda Kemik Eğriliği (Nazal Septum Deviasyonu)

Burunda Kemik Eğriliği (Nazal Septum Deviasyonu)

Burun deliklerimizi birbirinden ayıran orta bölme , kemik ve kıkırdaktan oluşmaktadır. Bu bölmeye nazal septum denir. İçte, orta kısımda kemik ve kıkırdaktan oluşan  bölmeyi, dış kısımda bu yapıları örten mukoza adını verdiğimiz pembe renkli deri yapısı sarmaktadır.

Nazal mukoza pembe renkli ve çok nazik ve kırılgan bir yapıya  sahiptir.
Mukoza üzerinde ince, kılcal kan damarları bulunur. Mukoza altında kıkırdakla mukoza arasında perikondrium adı verilen kıkırdağı saran zar, kemik bölümlerde de periosteum adı verilen zar yapısı bulunur.

Burun orta bölmesi; nazal septumda,çeşitli sebeplerle eğrilmeler ve kavislenmeler ile gül dikeni tarzı çıkıntılar oluşabilmektedir. Normalde düz bir bölme olması beklenirken, bu eğrilikler ve çıkıntılar nedeniyle, burunda kemik eğriliği oluşmaktadır. Nazal septal deviasyon adı verilen, burundaki kemik eğriliği en sıklıkla burun tıkanıklığına sebep olur.

Nazal Septal Deviasyon Hangi Şikayetlere Sebep Olabilir ?

  • Burun tıkanıklığı
  • Ağızdan nefes alma
  • Ağız açık uyuma
  • Dudaklar ve ağızda, boğazda kuruluk
  • Sabahları yorgun uyanma
  • Yürürken, spor yaparken çabuk yorulma
  • Sık gribal enfeksiyon ve gripten geç iyileşme
  • Gün içinde uykululuk-uyku hali
  • Çabuk yorulma
  • Gece yastığa salya akması
  • Sık boğaz enfeksiyonu
  • Sık farenjit ve tonsillit
  • Sinüzit
  • Geniz akıntısı
  • Burun akıntısı
  • Horlama
  • Uyku apnesi

Gibi semptomlara sebep olur.

Etyoloji

Sebebi çeşitlidir.
Genetik(doğumsal) olarak oluşabileceği gibi, gelişimsel olarak da oluşabilmektedir.  Doğum travması (normal doğum sırasında bebek doğum kanalından çıkarken, forceps gibi yardımcı aletler kullanımında) sebebiyle de oluşabilmektedir.

Travma: yüze gelen ve burnu etkileyen bir travma (trafik kazası, spor yaralanmaları, darp, düşme-çarpma gibi kazalar) nedeniyle , burun kemiğinde oluşan bir kırık veya çatlak, eğilme, ya da septal kartilajda oluşan bir kırık zaman içerisinde  septal  deviasyona yol açabilir.

Teşhis

Hastanın yakınmaları burun tıkanıklığı yönünde ise, yapılan muayenede burun içinde orta bölmede eğriliğe rastlanır. Taban kısımlarda gül dikeni tarzı çıkıntılar kısmi ya da boydan boya tüm septum boyunca olabilir. 

Bu eğrilikler ve çıkıntılar nazal havayolunu daraltarak kısmi veya tamamen tıkanıklığa yol açar ve hastada nefes alma güçlüğü yaratır. Rijid veya fleksibl endoskopla yapılan endoskopik muayenede endoskop burnun daha ileri ve derin kısımlarına eğrilik nedeniyle geçmez.

Septum deviasyonu olan hastalarda mukozada incelme, kılcal damarlarda yüzeyelleşme nedeniyle, bu hastalarda sık burun kanamaları  olabilir.

Septum deviasyonu olan hastalarda başağrıları olabilir. Bu özellikle burun içerisindeki nazal septumda yer alan kret adı verilen gül dikeni benzeri çıkıntıların burnun iç kısmında yan duvarlara ve burun etlerine (konkalara)değmesi sonucu olabilir.

Septum Deviasyonu Başka Hastalığa Sebep Olur Mu?

Burundan rahat nefes alamamak, vücuda giren oksijen miktarında azalmaya sebep olur. Bu azalma neticesi, açığa serbest oksijen radikalleri adı verilen bazı maddeler vücutta ve damarlarda bazı geri dönüşü olmayan harabiyetlere sebep olabilir.

  • Damar sertliği ve buna bağlı hipertansiyon
  • Kalp çarpıntıları - taşikardi- aritmi (kalpte ritm bozukluğu)
  • İnsülin direncinde artış ve diabet hastalığı
  • Kalp yetmezliği
  • Hormonal dengesizlikler
  • Erkeklerde İmpotans

Teşhis muayene ile konur.
Hastada geniz akıntısı,  başağrısı gibi semptomlar da varsa hastaya bilgisayarlı paranazal sinüs tomografisi çekilir.

Burunda kemik eğriliği, burnun sadece içinde sınırlı kalmayıp, dış görüntüyü de etkileyebilir ve burnun dış kısmında da eğriliğe sebep olarak estetik görüntü bozukluğuna yol açabilir.

Tedavi

Burundaki kemik eğriliği-nazal septal deviasyonun tedavisi ameliyattır.

Mekanik bir engel olan bu kemik ve kıkırdak eğriliği cerrahi olarak düzeltilmelidir. İlaçla düzeltilmesi mümkün değildir.

Ameliyat

Genel veya lokal anestezi altında, doğal burun deliklerinden girilerek yapılır.

Dışarıdan bir kesi veya dikişe gerek yoktur.

Burun deliğinden girilerek mukoza altına geçilir ve kıkırdak-kemik orta bölme ekspoze edilir. Eğri kısımlar düzeltilir, düzeltilemeyen çok eğri kemik kısımlar cerrahi olarak rezeke edilir ve çıkarılır.

Bazı olgularda orta bölmenin kıkırdaktan oluşan kısmı, dışarı çıkarılarak düzeltilir ve tekrar yerine yerleştirilir.

Dikişler içeridedir, dışarıdan görünmez.

Buruna sağa ve sola birer adet tampon konur ve operasyon sonlandırılır.

Tamponlar 24-72 saat burun içinde kalır ve daha sonra çıkarılır.

Tamponsuz Ameliyat Mümkün Müdür ?

Bazı hastalar tampon fikrinden rahatsız olmakta ve tamponsuz bir ameliyat istemektedirler.  Tampon, ameliyat sahasına destek veren bir cerrahi malzemedir, ancak bazı olgularda nazal septum örgü tarzı dikilerek tampona gerek kalmayabilir.

Bazı olgularda silikondan yapılmış olan bir splint(yassı bir silikon destek)kullanılabilir. Bazı olgularda ise orta kısmında boru olan tamponlar kullanılmaktadır.

Bu splint ya da borulu tampon kullanılan hastalar bir miktar nefes alabilmektedir. Tampon seçimi ameliyata ve yapılan cerrahi uygulamaya  göre cerrah tarafından seçilmelidir.

Yüzde Morarma ve Şişlik Olur Mu?

Nazal septum deviasyonu (burunda kemik eğriliği) operasyonlarında normal koşullarda yüzde, göz çevresinde şilşlik veya morarma olmamaktadır.

Operasyona dış görüntüyü düzeltmek için için estetik operasyon da eklenirse burun üstü, göz altları ve göz çevresinde şişlik ve morarma olabilmektedir.

Ameliyat Sonrası Takip

  • Tamponlar 24-72 saat sonra alınır ve hastanın takipleri başlar.
  • Hasta belli zaman aralıkları ile doktoruna gitmelidir ve pansuman-nazal temizlik yapılmalıdır
  • Hastanın belli süre içinde uyması gerekli diyet vardır.
  • Hasta ameliyat sonrası doktorunun uygun göreceği ilaçları kullanmalıdır.
  • Ayrıca, burun spreyleri, burun lavajı(yıkama) kullanması gerekebilir.
  • Tam anlamıyla iyileşme 15-20 günde sağlanır.
  • Hasta operasyondan 4-5 gün sonra seyahat edebilir.
  • Hasta ameliyattan 5 gün sonra günlük ev aktivitesi ve hafif dış ortam aktivitesine başlayabilir